Veirur og vísindasaga - málþing um vísindi og samfélag


Vísindafélagið stendur fyrir málþingi um veirur og vísindasögu í Safnahúsinu við Hverfisgötu laugardaginn 7. apríl kl. 13.30. Öll velkomin.

Flutt verða þrjú erindi þar sem sjónum verður bæði beint almennt að íslenskri vísindasögu og tilteknum þætti hennar í fortíð og nútíð, þ.e. hvernig rannsóknir á sauðfjársjúkdómum á tilraunastöðinni að Keldum hafa nýst til skilnings á HIV-veirunni og í baráttunni við hana. Sá hluti er ekki einungis sögulegur því að mikilvægar uppgötvanir hafa verið gerðar í nýjustu rannsóknum á Keldum sem skipta máli fyrir samtímann og framtíðina. Sigurður Guðmundsson, prófessor við læknadeild HÍ, segir frá arfleifð Björns Sigurðssonar sem kom á fót tilraunastöðinni að Keldum um miðja 20. öld og gerði merkar rannsóknir á mæði-visnuveirunni í sauðfé sem reyndust löngu síðar ómetanlegar við rannsóknir á HIV-veirunni. Valgerður Andrésdóttir, sameindalíffræðingur á Keldum, gerir síðan grein fyrir nýlegum rannsóknum á mæði-visnuveiru og tekur dæmi um hvernig þær hafa nýst til skilnings á HIV-veirunni og í baráttunni við hana. Einnig fjallar Þorsteinn Vilhjálmsson, prófessor emeritus, um sögu íslenskra vísinda síðustu öldina og tekur dæmi um gagnkvæma víxlverkun vísinda og samfélags, þ.e. ýmiss konar áhrif vísindanna á líf fólks og störf en einnig fjölbreytt áhrif samfélagsins á vísindin, verkefnaval og afurðir.

Málþingið er það fyrsta af sex sem Vísindafélag Íslendinga stendur fyrir á árinu um vísindi og samfélagslegar áskoranir í tilefni af aldarafmæli bæði félagsins og fullveldis Íslands. Hlutdeild vísindanna í íslenskri menningu frá fullveldi verður m.a. skoðuð á málþingunum en ekki síður er ætlunin að stuðla að almennri umræðu um samhengi vísindanna við samfélagslegar áskoranir með framtíðina í huga.

Erindi Þorsteins Vilhjálmssonar á málþinginu nefnist "Vísindin og þjóðin – í hundrað ár" og hann lýsir því svo: Sú starfsemi sem við köllum vísindi er býsna fjölskrúðug og hefur bæði margvísleg og víðtæk áhrif á líf okkar og störf, vonandi yfirleitt til góðs. Samfélagið hefur líka fjölbreytt áhrif á vísindin, verkefnaval þeirra og afurðir. Í erindinu verður reynt að sýna þennan fjölbreytileika með dæmum um gagnkvæma víxlverkun vísinda og samfélags á síðustu öld, og eru þá bæði orðin, vísindi og samfélag, notuð í víðri merkingu. Jafnframt kemur glöggt í ljós að vísindin hafa mikið nytjagildi í samfélaginu, hvort sem litið er til beinharðra peninga eða annarra verðmæta. Segja má að við lítum hér á vísindin eins og garð sem þarf að hlúa að og rækta með alúð og aga ‒ og, ekki síst, í samhengi við umhverfið. Þannig verður garðurinn komandi kynslóðum bæði til ánægju og hagsbóta. Við sem tökum þátt í ræktuninni þurfum að halda þessu stöðugt til haga; það stendur engum öðrum nær en okkur!

 

Vísindafélag Íslendinga var stofnað hinn 1. desember 1918 af nokkrum kennurum við Háskóla Íslands. Tilgangur þeirra var að stofna félagsskap íslenskra vísindamanna, á öllum sviðum vísinda, er hefði það markmið að efla vísindastarfsemi í landinu og styrkja stöðu vísinda í íslenskri menninguFélagið hefur starfað undir þeim formerkjum allar götur síðan og gerir enn.  Félagið hefur verið í mikilli sókn undanfarin ár, með með það að marki að vinna enn betur að því að styrkja stöðu vísinda í íslensku samfélagi og menningu.

Félagið starfar óháð stofnunum og þvert á fræðigreinar og er því frjór vettvangur vísindaumræðu í íslensku samfélagi.

Félagið stendur fyrir hinum ýmsu málfundum.  Þar má nefna umræðufundi um handhafa Nóbelsverðlauna hvers árs, þar sem vísindamenn kunnugir verkum viðeigandi verðlaunahafa kynna rannsóknir og störf þeirra. Hafa fundirnir verið mjög vel sóttir.

Jafnframt hefur Vísindafélagið haldið málfundi um háskólamál og vísindamál og tekið á þeim málum sem hæst bera á hverri stundu, auk þess að hafa frumkvæði á umræðu á einstaka málaflokkum.

 

 

Síða Vísindafélagsins á fésbókinni